สรุปสาระสำคัญ

พระราชบัญญัติบำรุงพันธุ์สัตว์ พ.ศ. ๒๕๐๙

 

นวพร  สาระคุณ[๑]

 

                   ๑. หลักการและเหตุผล

                   พระราชบัญญัตินี้มีวัตถุประสงค์คือส่งเสริม พัฒนา และบำรุงพันธุ์สัตว์เพื่อให้ได้สัตว์ที่มีขนาดโตและลักษณะที่ดีไว้สืบพันธุ์ให้คงอยู่ต่อไป ในขณะเดียวกันก็จำกัดพันธุ์สัตว์ที่มีขนาดไม่ดีเอาไว้คือ ตอนสัตว์ที่มีขนาดเล็กและลักษณะเลวให้สูญพันธุ์เพื่อไม่ให้สัตว์ในรุ่นต่อไปมีขนาดและลักษณะที่แย่ลง             

๒. สาระสำคัญของพระราชบัญญัติ

                       ๒.๑ คำนิยามที่สำคัญ

    “สัตว์สงวนพันธุ์” หมายความว่า สัตว์ชนิดใดก็ได้ไม่ว่าจะเป็นปศุสัตว์ หรือสัตว์พาหนะที่ได้คัดเลือกไว้เพื่อใช้ทำพันธุ์

    “เจ้าของสัตว์” หมายความว่า เจ้าของสัตว์ ผู้มีสัตว์ไว้ในครอบครอง หรือผู้ควบคุมดูแลสัตว์

                       ๒.๒ การดำเนินการเพื่อบำรุงพันธุ์สัตว์

                        เมื่อรัฐมนตรีเห็นสมควรบำรุงพันธุ์สัตว์ในท้องที่ใด รัฐมนตรีมีอำนาจออกกฎกระทรวงซึ่งในกฎกระทรวงนี้จะกำหนดรายละเอียดต่างๆ เอาไว้ เช่น (๑) กำหนดเขตบำรุงพันธุ์สัตว์ว่าอยู่ที่ใด (๒) กำหนดชนิดของสัตว์ (๓) กำหนดอายุ เพศ ขนาด ลักษณะ และนิสัย เป็นต้น (มาตรา ๕)

                        ในเขตบำรุงพันธุ์สัตว์นั้นพนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจประกาศหรือแจ้งให้เจ้าของสัตว์มาแจ้งการครอบครอง และคัดเลือกให้เป็นสัตว์สงวนพันธุ์

                        สัตว์ที่ได้รับคัดเลือกให้เป็นสัตว์สงวนพันธุ์ พนักงานเจ้าหน้าที่จะประทับตราตัวอักษร “” ไว้ที่ตัวสัตว์ และถ้ามีการเพิกถอนจากการเป็นสัตว์สงวนพันธุ์พนักงานเจ้าหน้าที่จะประทับตราตัวอักษร “” เพิ่มที่ตัวสัตว์ (มาตรา ๗) เพื่อประโยชน์ในการนี้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจในการเข้าไปในสถานที่ของบุคคลใดก็ได้ในระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตกเพื่อสำรวจ คัดเลือก ตอนสัตว์ หรือประทับตราที่ตัวสัตว์ แต่ต้องแจ้งให้เจ้าของ หรือผู้ครอบครองสถานที่หรือที่ดินและเจ้าของสัตว์ทราบก่อน (มาตรา ๑๕) นอกจากนี้ ยังห้ามเจ้าของสัตว์ทำให้สัตว์นั้นพ้นไปจากการครอบครองของตน ห้ามฆ่า ห้ามตอน ห้ามเคลื่อนย้ายสัตว์ออกนอกเขตบำรุงพันธุ์ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากนายทะเบียนก่อน (มาตรา ๘ ๙ และ ๑๐)  

                        ๒.๔ อัตราโทษ

             ถ้าหากมีการฝ่าฝืนประกาศหรือคำสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ ขัดขวางหรือไม่อำนวยความสะดวกแก่พนักงานเจ้าหน้าที่มีโทษตั้งแต่ ปรับ จำคุก หรือทั้งจำทั้งปรับ เช่น ขัดขวางหรือไม่อำนวยความสะดวกแก่เจ้าพนักงานในการประทับตราอักษรลงไว้ที่ตัวสัตว์ ระวางโทษจำคุกไม่เกิน ๑ เดือน หรือปรับไม่เกินห้าร้อยบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (มาตรา ๑๕) เป็นต้น

 

                   ๓. ผู้รักษาการตามกฎหมายและวันใช้บังคับ

                   ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่ กับออกกฎกระทรวงกำหนดค่าธรรมเนียมไม่เกินอัตราท้ายพระราชบัญญัตินี้ แต่กฎกระทรวงนั้นจะมีผลใช้บังคับได้ต่อเมื่อประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว (มาตรา ๑๗)

                   พระราชบัญญัติบำรุงพันธุ์สัตว์ พ.ศ. ๒๕๐๙ ประกาศใช้เมื่อวันที่ ๑ สิงหาคม ๒๕๐๙ โดยให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป (มาตรา ๒)

 

                  

 

 

ศูนย์ข้อมูลกฎหมายกลาง

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

ตุลาคม ๒๕๔๗



[๑] นิติกร ศูนย์ข้อมูลกฎหมายกลาง สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา