สรุปสาระสำคัญ

พระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.. ๒๔๙๗

ศุภสรณ์ รุ่งโรจน์วุฒิกุล[๑]

         

. หลักการและเหตุผล พระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.. ๒๔๙๗ เป็นกฎหมายที่บัญญัติขึ้นเพื่อให้กฎหมายทันต่อโลกที่ได้พัฒนาก้าวหน้าในด้านการบินพลเรือนเป็นอันมาก  และเพื่อให้สอดรับกับการที่รัฐบาลไทยเข้าเป็นภาคีในอนุสัญญาว่าด้วยการบินพลเรือนระหว่างประเทศ

ในพระราชบัญญัติฉบับนี้ได้กำหนดบทนิยามของคำว่า “อากาศยาน” ว่าหมายความรวมตลอดถึงเครื่องทั้งสิ้นซึ่งทรงตัวในบรรยากาศ โดยปฏิกริยาแห่งอากาศ เว้นแต่วัตถุซึ่งระบุไว้ในกฎกระทรวง

 

. สาระสำคัญของ...การเดินอากาศฯ มีดังนี้

         

คณะกรรมการการบินพลเรือน

กำหนดให้มีการจัดตั้งคณะกรรมการการบินพลเรือนขึ้นคณะหนึ่ง ซึ่งประกอบด้วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมเป็นประธานกรรมการโดยตำแหน่ง รองประธานกรรมการหนึ่งคน และกรรมการอื่นอีกไม่เกินเจ็ดคนซึ่งจะแต่งตั้งโดยคณะรัฐมนตรี โดยรองประธานกรรมการและกรรมการมีวาระการดำรงตำแหน่งสี่ปี

อำนาจและหน้าที่ของคณะกรรมการการบินพลเรือน มีดังนี้

() รับปรึกษาและให้คำแนะนำเกี่ยวกับการบินพลเรือนแก่รัฐมนตรี

() ออกข้อบังคับตามพระราชบัญญัตินี้และภาคผนวกแห่งอนุสัญญา  ซึ่งข้อบังคับดังกล่าวจะมีผลใช้บังคับได้ต่อเมื่อได้รับอนุมัติจากรัฐมนตรีและประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว

() พิจารณาอนุมัติพิกัดอัตราค่าโดยสาร ค่าระวางของอากาศยานขนส่ง และค่าบริการอำนวยความสะดวกในการเดินอากาศด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรี

 

การใช้อากาศยาน

กำหนดห้ามมิให้ผู้ใดนำอากาศยานทำการบินเว้นแต่ได้รับใบอนุญาตและห้ามมิให้ใช้อากาศยานขึ้นลงนอกจากสนามบินอนุญาต หรือที่ขึ้นลงชั่วคราวของอากาศยานที่ได้รับอนุญาตหรือที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด

 

การจดทะเบียนและเครื่องหมายอากาศยาน

ผู้ซึ่งจะขอจดทะเบียนอากาศยานจะเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลก็ได้ แต่ต้องมีสัญชาติไทย และต้องเป็นเจ้าของอากาศยานที่ขอจดทะเบียนหรือถ้ามิได้เป็นเจ้าของต้องเป็นผู้มีสิทธิครอบครองอากาศยานและต้องได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรีให้จดทะเบียนได้

 

ความสมควรเดินอากาศและสมุดปูมเดินทาง

ใบสำคัญสมควรเดินอากาศให้ใช้ได้ตามระยะเวลาที่กำหนดไว้ในใบสำคัญสมควรเดินอากาศ แต่ไม่เกินหนึ่งปีนับแต่วันที่ออก การขอและการออกใบสำคัญสมควรเดินอากาศให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

สมุดปูมเดินทาง[๒] ให้เป็นไปตามข้อบังคับของคณะกรรมการการบินพลเรือน

พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจสั่งพักใช้หรือเพิกถอนใบสำคัญสมควรเดินอากาศของอากาศยานนั้นได้หากเห็นว่าอากาศยานใดไม่ปลอดภัย

 

ผู้ประจำหน้าที่อากาศยาน

ผู้ประจำหน้าที่ หมายความว่า นักบิน ต้นหน นายช่าง พนักงานวิทยุ พนักงานควบคุม การจราจรทางอากาศ พนักงานอำนวยการบิน และผู้ทำหน้าที่อื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

กำหนดห้ามมิให้ผู้ใดเป็นผู้ประจำหน้าที่ เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้หรือมีใบอนุญาตผู้ประจำหน้าที่ซึ่งออกให้โดยรัฐภาคีแห่งอนุสัญญาหรือรัฐที่ได้ทำความตกลงกับประเทศไทยและผู้ประจำหน้าที่ต้องปฏิบัติตามวินัยที่กำหนดไว้ในข้อบังคับของคณะกรรมการการบินพลเรือน

 

 สนามบินและเครื่องอำนวยความสะดวกในการเดินอากาศ

ในพระราชบัญญัติฉบับนี้กำหนดห้ามมิให้บุคคลใดจัดตั้งสนามบินหรือเครื่องอำนวยความสะดวกในการเดินอากาศ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่โดยอนุมัติรัฐมนตรี การขอและการออกใบอนุญาตจัดตั้งสนามบินและเครื่องอำนวยความสะดวกในการเดินอากาศให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง หากไม่ปฏิบัติตามกฎกระทรวงให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจสั่งพักใช้หรือเพิกถอนใบอนุญาตได้

ในส่วนการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการใช้สนามบิน ค่าธรรมเนียมที่เก็บอากาศยาน และค่าบริการเครื่องอำนวยความสะดวกในการเดินอากาศ สามารถจัดเก็บได้ตามที่กำหนดไว้ในข้อบังคับของคณะกรรมการการบินพลเรือน

อุบัติเหตุที่เกิดแก่อากาศยาน

เมื่อมีอุบัติเหตุเกิดขึ้นแก่อากาศยาน ให้ผู้จดทะเบียนอากาศยานนั้นมีหน้าที่แจ้งอุบัติเหตุนั้นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่โดยไม่ชักช้า และทำรายงานตามที่กำหนดในข้อบังคับของคณะกรรมการการบินพลเรือน และให้รัฐมนตรีแต่งตั้งคณะกรรมการเพื่อดำเนินการสอบสวนเกี่ยวกับอุบัติเหตุของอากาศยานในราชอาณาจักร

 

การตรวจ ยึดและหน่วงเหนี่ยว

กำหนดให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจเรียกตรวจเอกสาร และเข้าไปตรวจในสถานที่ใดๆได้ หากมีการฝ่าฝืนพนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจยึดเอกสาร และหน่วงเหนี่ยวอากาศยานนั้นไว้เพื่อดำเนินการต่อไปได้

บทกำหนดโทษ

บทกำหนดโทษในพระราชบัญญัตินี้กำหนดโทษทางอาญาแก่บุคคลซึ่งกระทำการฝ่าฝืนตามบทบัญญัติต่างๆที่พรบ. ฉบับนี้กำหนดไว้ ทั้งนี้เพื่อบังคับการให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของ...นี้

 

. ผู้รักษาการและวันบังคับใช้ พระราชบัญญัติการเดินอากาศ พ.. ๒๔๙๗ ประกาศลงในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ ๑๔ กันยายน พ.. ๒๔๙๗ โดยให้มีผลใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดเก้าสิบวันนับแต่วันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา และกำหนดให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรักษาการตามพระราชบัญญัติและมีอำนาจออกประกาศหรือแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้



[๑]  นิติกร  ศูนย์ข้อมูลกฎหมายกลาง สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

[๒] สมุดปูมเดินทาง หมายความว่า ใบสำคัญที่แสดงรายละเอียดเกี่ยวกับอากาศยาน เช่น สัญชาติและทะเบียนของอากาศยาน,รายชื่อผู้ประจำหน้าที่ในอากาศยาน,ตำบลที่อากาศยานออกเดินทาง, ตำบลที่อากาศยานจะไปลง,เวลาออก,เวลาถึง,จำนวนชั่วโมงที่ทำการบิน เป็นต้น