สรุปสาระสำคัญ

พระราชบัญญัติจดทะเบียนเครื่องจักร

พ.ศ. ๒๕๑๔

 

สุนันทา เอกไพศาลกุล*

 

๑. หลักการและเหตุผล

เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมนำเครื่องจักรที่ได้จดทะเบียนแล้วไปจำนองได้ ซึ่งจะช่วยให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมมีเงินทุนสำหรับดำเนินกิจการเพิ่มมากขึ้น อันจะเป็นประโยชน์แก่การพัฒนาประเทศในด้านอุตสาหกรรม

 

๒ สรุปสาระสำคัญของพระราชบัญญัติ

เครื่องจักรจะนำมาจดทะเบียนจำนอง ตามาตรา ๗๐๓ (๔) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ได้ต่อเมื่อได้จดทะเบียนกรรมสิทธิ์ตามพระราชบัญญัติฉบับนี้แล้ว การจดทะเบียนกรรมสิทธิ์เครื่องจักรเจ้าของเครื่องจักรจะต้องยื่นคำขอต่อนายทะเบียนตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง ณ สำนักงานทะเบียนเครื่องจักรกลาง หรือสำนักงานทะเบียนเครื่องจักรจังหวัดแล้วแต่กรณี (มาตรา ๕ มาตรา ๖ และมาตรา ๗) ผู้ขอจดทะเบียนส่งเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องหรือนำบุคคลที่เกี่ยวข้องมาให้ถ้อยคำได้ตามความจำเป็น นายทะเบียนอาจปฏิเสธไม่รับจดทะเบียน หรือรับจดทะเบียนก็ได้ และเมื่อรับจดทะเบียนแล้วหากมีข้อบกพร่องก็อาจเพิกถอนหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนได้หากปรากฏว่าการออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเครื่องจักรได้กระทำไปโดยสำคัญผิดในสาระสำคัญ หรือเอกสารที่นำมาประกอบการพิจารณาจดทะเบียนไม่ถูกต้องตามความเป็นจริง หรือข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญในการจดทะเบียนได้เปลี่ยนแปลงไป แต่นายทะเบียนต้องแจ้งเป็นหนังสือให้เจ้าของเครื่องจักรและหรือผู้มีส่วนได้เสียทราบเพื่อให้โอกาสคัดค้าน ถ้ามีการคัดค้านนายทะเบียนต้องพิจารณาคำคัดค้านให้แล้วเสร็จภายใน ๑๕ วันนับแต่วันที่ได้รับคำคัดค้าน ถ้านายทะเบียนไม่เห็นด้วยกับการคัดค้านให้นายทะเบียนสั่งเพิกถอนหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเครื่องจักรนั้นและแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้คัดค้านทราบ หากมิได้คัดค้านภายใน ๖๐ วันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้ง ให้ถือว่าไม่มีการคัดค้าน (มาตรา ๙ ตรี)

สิทธิในการยื่นอุทธรณ์คำสั่งของนายทะเบียน

๑. ในกรณีที่นายทะเบียนปฏิเสธการขอจดทะเบียนกรรมสิทธิ์เครื่องจักร เจ้าของเครื่องจักรมีสิทธิอุทธรณ์เป็นหนังสือต่อรัฐมนตรีภายใน ๖๐ วันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งการปฏิเสธการขอจดทะเบียน (มาตรา ๙ ทวิ)

๒. ในกรณีที่ผู้คัดค้าน (เจ้าของเครื่องจักรหรือผู้มีส่วนได้เสีย) ไม่เห็นด้วยกับการสั่งเพิกถอนหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียน ผู้คัดค้านมีสิทธิอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีภายใน ๖๐ วันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือจากนายทะเบียน (มาตรา ๙ ตรี วรรคสี่)

เมื่อภายหลังหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเครื่องจักรได้สูญหาย ถูกทำลายหรือชำรุดในสาระสำคัญ ให้ผู้ถือหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนยื่นคำขอรับใบแทนหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเครื่องจักรต่อนายทะเบียนที่ได้ออกหนังสือสำคัญนั้น โดยใบแทนหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเครื่องจักรใช้แบบเดียวกันกับหนังสือสำคัญฯ แต่ประทับตราสีแดงว่า “ใบแทน” ด้านหน้าของหนังสือ และให้ถือว่าหนังสือสำคัญแสดสงการจดทะเบียนเครื่องจักรฉบับเดิมเป็นอันยกเลิก (มาตรา ๑๐)

นอกจากนี้หากเจ้าของเครื่องจักรที่ได้จดทะเบียนไว้ประสงค์จะย้ายเครื่องจักรออกนอกสถานที่ประกอบกิจการอุตสาหกรรมที่ได้ระบุไว้ในหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเครื่องจักร ให้แจ้งความประสงค์จะขอย้ายและวันที่จะย้ายเครื่องจักรเสร็จเป็นหนังสือต่อนายทะเบียนก่อนวันที่จะย้ายเครื่องจักรนั้นไม่น้อยกว่า ๑๕ วัน โดยให้นำหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเครื่องจักรและแผนผังรายการเครื่องจักรที่จะย้ายไปให้นายทะเบียนตรวจสอบ สำหรับการย้ายเครื่องจักรที่ได้จดทะเบียนจำนองไว้แล้ว เจ้าของเครื่องจักรต้องแสดงหนังสือยินยอมของผู้รับจำนองต่อนายทะเบียนด้วย โดยถือว่าเครื่องจักรที่ย้ายไปนั้นยังติดจำนองอยู่เช่นเดิม แต่ในกรณีที่เจ้าของเครื่องจักรประสงค์จะย้ายเครื่องจักรออกไปนอกบริเวณสถานที่ประกอบกิจการอุตสาหกรรมเป็นการชั่วคราวไม่เกิน ๓๐ วัน ให้แจ้งเป็นหนังสือต่อนายทะเบียนไม่น้อยกว่า ๗ วัน ก่อนจะย้ายเครื่องจักร ถ้ามีความจำเป็นต้องย้ายเครื่องจักรออกไปนอกบริเวณเป็นการชั่วคราวเกินกำหนด ๓๐ วัน ให้แจ้งเป็นหนังสือต่อนายทะเบียนเพื่อขอขยายระยะเวลาก่อนครบกำหนดไม่น้อยกว่า ๗ วัน  (มาตรา ๑๑) ผู้ใดฝ่าฝืนต้องระวางโทษตามที่กฎหมายกำหนดไว้ในมาตรา ๑๕

ในกรณีที่เครื่องจักรได้จดทะเบียนไว้แล้วได้มีการเปลี่ยนแปลงในสาระสำคัญไปจากรายการที่ได้จดทะเบียนไว้ ให้ผู้ถือหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเกี่ยวกับเครื่องจักรนำหนังสือแสดงการจดทะเบียนมาขอจดทะเบียนใหม่ต่อนายทะเบียนที่ได้ออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนนั้น ภายในกำหนด ๓๐ วันนับแต่วันที่ได้มีการเปลี่ยนแปลง หากเป็นเครื่องจักรที่มีการจดทะเบียนจำนองไว้เจ้าของเครื่องจักรต้องนำหนังสือยินยอมของผู้รับจำนองมาแสดงต่อนายทะเบียน และให้ถือว่าเครื่องจักรที่ได้เปลี่ยนแปลงไปนั้นเป็นทรัพย์จำนองแทนเครื่องจักรเดิม (มาตรา ๑๒) ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๕,๐๐๐ บาท

ในกรณีมีการไถ่ถอนจำนองหรือการขายฝากเครื่องจักรที่ได้จดทะเบียนแล้ว เจ้าของหรือผู้ขายฝากต้องนำหลักฐานแสดงการไถ่ถอนการจำนองหรือการขายฝากของผู้รับจำนองหรือผู้รับซื้อฝากพร้อมกับหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเครื่องจักรมาขอจดทะเบียนการไถ่ถอนต่อนายทะเบียนที่ได้ออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนนั้น (มาตรา ๑๓)

หากเครื่องจักรที่ได้จดทะเบียนไว้สูญหาย ถูกทำลาย หรือชำรุดจนไม่สามารถใช้เครื่องจักรนั้นต่อไปได้ เจ้าของเครื่องต้องแจ้งเป็นหนังสือต่อนายทะเบียนภายใน ๑๕ วันนับแต่วันที่ทราบหรือควรจะได้ทราบถึงเหตุแห่งการนั้น หากเป็นเครื่องจักรได้จดทะเบียนจำนองไว้ นายทะเบียนจะมีอำนาจเพิกถอนหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนสำหรับเครื่องจักรนั้นได้ต่อเมื่อได้รับความยินยอมจากผู้รับจำนองเสียก่อน (มาตรา ๑๓ ทวิ) เจ้าของเครื่องจักรผู้ใดไม่ปฏิบัติตามต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท

 

๓. ผู้รักษาการตามกฎหมายและวันบังคับใช้

ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

พระราชบัญญัติจดทะเบียนเครื่องจักร .. ๒๕๑๔ ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ปี ๒๕๑๔ ตอนที่ ๔๔ หน้า ๒๔๖ วันที่ ๒๗ เมษายน ๒๕๑๔ ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

 

 

                  

 

 

ศูนย์ข้อมูลกฎหมายกลาง

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

กุมภาพันธ์ ๒๕๔๘

 

 



* นิติกร ศูนย์ข้อมูลกฎหมายกลาง