สรุปสาระสำคัญ

พระราชบัญญัติเชื้อโรคและพิษจากสัตว์

พ.ศ. ๒๕๒๕

 

สุนันทา เอกไพศาลกุล*

 

๑. หลักการและเหตุผล

กำหนดให้มีกฎหมายควบคุมเชื้อโรคและพิษที่มาจากสัตว์ซึ่งเป็นภัยที่เหมาะสม เพื่อความปลอดภัยและสวัสดิภาพของประชาชน จึงควรควบคุมการผลิตการครอบครอง จำหน่าย นำเข้า ส่งออก หรือนำผ่านซึ่งเชื้อโรคและพิษที่มาจากสัตว์ซึ่งเป็นภัย

๒ สรุปสาระสำคัญของพระราชบัญญัติ 

พระราชบัญญัติเชื้อโรคและพิษจากสัตว์ พ.ศ. ๒๕๒๕ บัญญัติห้ามมิให้ผู้ใดผลิต ครอบครอง จำหน่าย นำเข้า ส่งออกหรือนำผ่านซึ่งเชื้อโรคหรือพิษจากสัตว์ เว้นแต่จะได้รับใบอนุญาตจากอธิบดี หากฝ่าฝืนต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสิบปี หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (มาตรา ๕ ประกอบกับมาตรา ๑๘) แต่ทั้งนี้กฎหมายมิได้ใช้บังคับแก่หน่วยงานราชการ[๑] สถาบันการศึกษาทางวิทยาศาสตร์หรือสถานพยาบาลที่เป็นหน่วยงานของรัฐ องค์การเภสัชกรรม และสภากาชาดไทย สำหรับกรณีอันเกี่ยวกับการควบคุมโรค การป้องกันโรค การบำบัดโรค การศึกษาหรือการวิจัย แต่หน่วยงานดังกล่าวจะต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง

คุณสมบัติของผู้ขอรับใบอนุญาตให้ผลิต ครอบครอง จำหน่าย นำเข้า ส่งออกหรือนำผ่านซึ่งเชื้อโรคหรือพิษจากสัตว์ ตามมาตรา ๖ ได้แก่

๑. มีอายุไม่ต่ำกว่ายี่สิบปีบริบูรณ์

๒. มีถิ่นที่อยู่ในประเทศไทย

๓. ไม่เป็นบุคคลวิกลจริต หรือคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ

๔. ไม่เคยต้องคำพิพากษาว่ากระทำความผิดในความผิดที่มีการทุจริตเป็นองค์ประกอบ หรือความผิดตามกฎหมายฉบับนี้ซึ่งมีอัตราโทษถึงจำคุก

๕. มีสถานที่ผลิต สถานที่ครอบครอง สถานที่จำหน่าย หรือสถานที่เก็บ และอุปกรณ์ที่ใช้ในการผลิต การจำหน่าย การเก็บ การควบคุม หรือการรักษาคุณภาพของเชื้อโรคหรือพิษจากสัตว์ตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง หากนิติบุคคลเป็นผู้ขออนุญาต ผู้แทนนิติบุคคลจะต้องมีคุณสมบัติตามข้อ ๑ และ ๒ และไม่มีลักษณะต้องห้ามตามข้อ ๓ หรือ ๔

ใบอนุญาตสำหรับเชื้อโรค และพิษจากสัตว์ แบ่งเป็น ๖ ประเภทดังนี้

๑. ใบอนุญาตผลิตเชื้อโรค และพิษจากสัตว์

๒. ใบอนุญาตครอบครองเชื้อโรค และพิษจากสัตว์

๓. ใบอนุญาตจำหน่ายเชื้อโรค และพิษจากสัตว์

๔. ใบอนุญาตนำเข้าเชื้อโรค และพิษจากสัตว์

๕. ใบอนุญาตส่งออกเชื้อโรค และพิษจากสัตว์

๖. ใบอนุญาตนำผ่านเชื้อโรค และพิษจากสัตว์

ทั้งนี้ให้ถือว่าผู้ได้รับใบอนุญาตผลิต นำเข้า ส่งออก หรือ นำผ่าน เป็นผู้ได้รับใบอนุญาตให้ครอบครอง และจำหน่ายด้วย และให้ถือว่าผู้ได้รับอนุญาตจำหน่ายเป็นผู้ได้รับใบอนุญาตครอบครองด้วย (มาตรา ๗) ใบอนุญาตใช้ได้จนถึงวันที่ ๓๑ ธันวาคมของปีที่ออกใบอนุญาต ถ้าผู้รับใบอนุญาตต้องการต่ออายุใบอนุญาต ให้ยื่นคำขอก่อนใบอนุญาตสิ้นอายุ เมื่อยื่นคำขอต่อใบอนุญาตแล้วให้ประกอบกิจการต่อไปได้จนกว่าอธิบดีจะสั่งไม่อนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาตนั้น (มาตรา ๘) หากประกอบกิจการภายหลังที่ใบอนุญาตสิ้นอายุแล้วโดยมิได้ยื่นคำขอต่ออายุใบอนุญาต ต้องระวางโทษปรับวันละไม่เกินห้าร้อยบาท ตลอดเวลาที่ใบอนุญาตสิ้นอายุ

ในกรณีที่อธิบดีไม่ออกใบอนุญาตหรือไม่อนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาตผู้ขอใบอนุญาตหรือผู้ขอต่ออายุใบอนุญาตมีสิทธิอุทธรณ์เป็นหนังสือต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งการไม่ออกใบอนุญาต หรือไม่อนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาต (มาตรา ๙) หากใบอนุญาตสูญหาย ถูกทำลายหรือชำรุดในสาระสำคัญ ให้ผู้รับใบอนุญาตแจ้งต่ออธิบดีและยื่นขอรับใบแทนอนุญาตภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้ทราบถึงการสูญหาย ถูกทำลายหรือชำรุด (มาตรา ๑๐)

หน้าที่ของผู้รับใบอนุญาต ตามมาตรา ๑๔

๑. ทำบัญชีรายเดือนแสดงปริมาณการผลิต ครอบครอง จำหน่าย นำเข้าส่งออก หรือนำผ่านซึ่งเชื้อโรค หรือพิษจากสัตว์ ตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด

๒. จัดให้มีฉลากแสดงชื่อและชื่อทางวิทยาศาสตร์ของเชื้อโรค หรือพิษจากสัตว์ที่ใช้ในภาษาอังกฤษ ปริมาณที่บรรจุ วันเดือนปีที่ผลิต และสถานที่ผลิตที่หีบห่อบรรจุ ส่วนที่ภาชนะบรรจุอย่างน้อยให้แสดงชื่อ และชื่อทางวิทยาศาสตร์ของเชื้อโรคหรือพิษจากสัตว์ที่ใช้ในภาษาอังกฤษ

๓. จัดให้มีการควบคุมการผลิต ครอบครอง จำหน่าย นำเข้า ส่งออก นำผ่านหรือขนส่งซึ่งเชื้อโรค หรือพิษจากสัตว์โดยมิให้มีการแพร่กระจาย

นอกจากนี้กฎหมายบัญญัติห้ามมิให้ผู้รับใบอนุญาต ผลิต ครอบครอง จำหน่าย นำเข้า ส่งออก หรือนำผ่านซึ่งเชื้อโรคหรือพิษจากสัตว์ไม่ตรงตามที่กำหนดไว้ในใบอนุญาต หรือทำการดังกล่าวนอกสถานที่ที่ระบุไว้ในใบอนุญาต เว้นแต่เป็นการจำหน่ายตรงต่อผู้รับใบอนุญาตรายอื่น (มาตรา ๑๓) ผู้รับใบอนุญาตใดฝ่าฝืนต้องระวางโทษตามที่กฎหมายกำหนดไว้

ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตจะเลิกดำเนินกิจการตามใบอนุญาต ต้องแจ้งเป็นหนังสือต่ออธิบดีภายในสิบห้าวันก่อนวันเลิกดำเนินกิจการ (มาตรา ๑๖)

 

๓. ผู้รักษาการตามกฎหมายและวันบังคับใช้

ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

พระราชบัญญัติเชื้อโรคและพิษจากสัตว์ พ.ศ. ๒๕๒๕ ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ปี ๒๕๒๕ ตอนที่ ๑๑๓ หน้าพิเศษ ๕ วันที่ ๑๖ สิงหาคม ๒๕๒๕ ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

                  

 

 

ศูนย์ข้อมูลกฎหมายกลาง

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

มีนาคม ๒๕๔๘

 

 



* นิติกร ศูนย์ข้อมูลกฎหมายกลาง

[๑] ได้แก่ กระทรวง ทบวง กรม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น